Een tegeneis indienen

Vaak meent de verweerder dat hij nog iets tegoed heeft van de eiser, in plaats van andersom. Hij hoeft dan niet zelf een aparte memorie van eis in te dienen, maar kan een tegeneis opnemen in zijn memorie van antwoord in de lopende procedure.

De vordering van de verweerder wordt dan de vordering “in reconventie” genoemd. De vordering van de eiser wordt de vordering “in conventie” genoemd.

vb: De aannemer eist in zijn memorie van eis dat de opdrachtgever zal worden veroordeeld tot betaling van de laatste € 10.000,00 van de aanneemsom. De opdrachtgever stelt echter dat een aantal opleveringsgebreken nog niet is opgelost en dat de herstelkosten daarvan € 15.000,00 bedragen. Hij beroept zich dan in conventie op verrekening tot een beloop van € 10.000,00 en vordert in reconventie dat de aannemer wordt veroordeeld tot betaling van de resterende € 5.000,00.

Uiterlijk tijdstip indiening tegeneis

Een eis in reconventie moet worden ingediend “uiterlijk in de Memorie van Antwoord” (art. 10 lid 3 Arbitragereglement RvA). Vergeet een verweerder dit, dan zal hij een nieuwe procedure moeten starten door het indienen van een memorie van eis. Dit wordt dan een aparte procedure. Onder omstandigheden kan deze samengevoegd worden behandeld met de eerste procedure.

De memorie waarin de verweerder in conventie zijn eis in reconventie opneemt, heet voluit: memorie van antwoord in conventie, tevens memorie van eis in reconventie.

Verloop van de reconventie

De reconventie verloopt in zijn eenvoudigste vorm precies zoals de conventie. In reconventie kunnen, net als in conventie, nog andere complicaties optreden, zoals bijvoorbeeld een bevoegdheidsincident, of een vrijwaringsincident.

Als er geen gelegenheid tot re- en dupliek wordt geboden, volgt na de memorie van antwoord in conventie/eis in reconventie nog een memorie van antwoord in reconventie. Daarin mag de eiser in conventie/verweerder in reconventie alleen nog verweer voeren tegen de vordering en stellingen in reconventie. Daarna is de procedure dan klaar voor de mondelinge behandeling.

Als er wel gelegenheid wordt geboden tot re- en dupliek, volgen een memorie van repliek, tevens antwoord in reconventie en een memorie van dupliek, tevens repliek in reconventie.

Het laatste processtuk komt dan weer van degene die de procedure is begonnen: hij mag nog een memorie van dupliek in reconventie indienen. Daarin mag de eiser in conventie/verweerder in reconventie alleen nog verweer voeren tegen de vorderingen en stellingen in reconventie. Dan volgt de mondelinge behandeling.

De beslissingen in conventie en reconventie worden vastgelegd in één vonnis. Er staat, onder de normale voorwaarden zoals genoemd in het submenu “Hoger beroep (de appelprocedure)”, hoger beroep open tegen de beslissing in conventie en die in reconventie afzonderlijk.

Inhoud van de memories

Conventie en reconventie worden wel in hetzelfde processtuk behandeld, maar vormen eigenlijk twee zelfstandige procedures binnen één hoofdprocedure.

Er moet daarom duidelijk onderscheid zijn tussen het verweer in conventie en de onderbouwing van de vordering in reconventie. De vordering in reconventie komt daarom na het verweer in conventie onder een apart kopje “IN RECONVENTIE”. Ook in het petitum, de conclusie onderaan de memorie, moet dit onderscheid worden gemaakt.

Als een partij iets stelt in conventie, geldt die stelling niet automatisch in reconventie (omdat het formeel een andere procedure is). Dit kan eenvoudig worden opgelost door als eerste alinea in reconventie te schrijven:
Al hetgeen in conventie is gesteld, dient in reconventie als herhaald en ingelast te worden beschouwd.”.  

Waarborgsom en kosten in reconventie

De RvA kan de eiser in reconventie verzoeken een waarborgsom te storten. Dit zal niet altijd gebeuren, omdat het financiële belang van het geschil niet altijd (in voldoende mate) wijzigt door de reconventie. Zie voor het overige het menu “Waarborgsom en kosten”.

Als in conventie en reconventie verschillende onderwerpen aan de orde zijn, hoeft er geen enkel verband te bestaan tussen de kostenverdelingen in beide procedures. Maar meestal overlappen het verweer in conventie en de eis in reconventie elkaar voor een groot deel. Het gelijk van een partij in conventie betekent dan voor dat deel automatisch haar gelijk in reconventie, zodat de kostenverdeling in beide procedures ten gunste van haar uitvalt. Het moet dan vanzelfsprekend nog altijd redelijk zijn dat de kosten zijn gemaakt.