Waarom de RvA?

Arbitrage is een in de wet verankerde vorm van particuliere rechtspraak. In plaats van overheidsrechters doen deskundige, onafhankelijke arbiters een uitspraak over een geschil. Die uitspraak heet een arbitraal vonnis en heeft dezelfde rechtskracht als een vonnis van de gewone (burgerlijke) rechter.

Een arbiter functioneert als een burgerlijke rechter en heeft in beginsel dezelfde bevoegdheden als een burgerlijke rechter. De leden-deskundige van de RvA zijn echter – anders dan de meeste rechters – bouwtechnisch onderlegd. Zij worden bijgestaan door een secretaris (jurist) die deskundig is in het bouw(proces)recht. In hoger beroep is de voorzitter van het scheidsgerecht een lid-jurist (veelal een ervaren rechter). In geschillen met een sterk juridisch karakter kan ook in eerste aanleg een lid-jurist worden benoemd.

Een belangrijk voordeel van arbitrage voor de RvA boven "gewone" rechtspraak is de kennisvoorsprong van de arbiters van de RvA: door hun bouwkundige vakkennis doorzien zij vaak beter dan een gewone rechter wat er tijdens de bouw is misgegaan. Dat geldt niet alleen op bouwkundig gebied, maar ook op het gebied van de verdeling van verantwoordelijkheden tussen de verschillende partijen en de invulling daarvan tijdens de bouw. Dat extra inzicht zorgt ervoor, dat partijen zich vaak beter in de beslissing kunnen vinden.

In vergelijking met zaken waarin de burgerlijke rechter een bouwkundig deskundige moet benoemen om goed te kunnen oordelen, is arbitrage meestal ook nog goedkoper. Het honorarium van arbiters ligt namelijk aanzienlijk lager dan het uurtarief van een deskundige voor de burgerlijke rechter (terwijl het vaak om dezelfde personen gaat).

Nodig: overeenkomst tot arbitrage bij de RvA

In principe komen (bouw)geschillen terecht bij de burgerlijke rechter, maar als partijen arbitrage door de RvA zijn overeengekomen, is de RvA bevoegd om over hun geschil te oordelen.

De keuze voor arbitrage bij de RvA wordt meestal gemaakt in de (koop-/)aannemingsovereenkomst, de algemene voorwaarden die daarop van toepassing zijn verklaard of een ander contractstuk.

De overeenkomst tot arbitrage kan ook zijn opgenomen in een apart document van later datum, zelfs na het ontstaan van het geschil.

Er hoeft zelfs geen schriftelijke overeenkomst tot arbitrage te zijn: als een verweerder in een procedure bij de RvA geen beroep doet op de onbevoegdheid van de RvA, zal het scheidsgerecht aannemen dat tussen partijen een overeenkomst tot arbitrage bestaat of dat de verweerder deze door stilzwijgende aanvaarding (alsnog) tot stand wil doen komen.

Indien echter de bevoegdheid van de RvA wordt betwist, kan de overeenkomst tot arbitrage uitsluitend worden bewezen door middel van een geschrift.

Als u verweerder bent en meent dat de RvA niet bevoegd is om te oordelen over de vordering die tegen u is ingesteld, wordt u geadviseerd de menu’s “Procederen voor de RvA”, “Bodemprocedures” en “Bevoegdheidsincident” te lezen.

Voor door de ondernemer/eiser in zijn overeenkomsten gebruikte algemene voorwaarden met arbitraal beding  geldt vanaf 1 januari 2016 het volgende:

Artikel 6:236n BW bepaalt dat een arbitraal beding in algemene voorwaarden, waarvan de consument niet de gebruiker is, ten aanzien van de consument geacht wordt onredelijk bezwarend te zijn, tenzij de consument ten minste een maand bedenktijd heeft gekregen om alsnog voor beslechting van het geschil door de rechter te kiezen.

Indien het betreffende arbitraal beding niet deze keuzemogelijkheid bevat, wordt hierin voor zover mogelijk voorzien doordat het beding verwijst naar het Arbitragereglement van de RvA en dit reglement (van 1 januari 2015 of later)  in artikel 8 lid 2a het mogelijk maakt dat de RvA de consument die keuzemogelijkheid biedt. De RvA kan dit doen, bijvoorbeeld indien uit het dossier niet blijkt dat de eiser/ondernemer deze keuzemogelijkheid aan haar wederpartij heeft geboden.

Ook los van de toepasselijkheid van het Arbitragereglement van 1 januari 2015 of later kan door de RvA in voorkomende gevallen die keuzemogelijkheid aan de consument/verweerder worden geboden.

Bij aanvaarding van beslechting door arbitrage zal als datum van aanhangigmaking gelden de datum waarop het verzoekschrift bij de Raad (via mail of post) is ingekomen.

Rechtspraak en verwachtingen

Arbitrage is rechtspraak. Rechtspraak - en dus ook arbitrage - verloopt volgens (wettelijke) regels, om zoveel mogelijk te waarborgen dat partijen gelijke middelen hebben om hun recht te halen. Of u een procedure wint, is niet alleen afhankelijk van de vraag of u gelijk hebt, maar ook van de vraag of u dat gelijk door middel van de (wettelijke) regels aan kunt tonen. Houd daar rekening mee als u in een procedure betrokken raakt!